W wielu językach indoeuropejskich robak, wąż i smok nosiły wspólną nazwę. W polszczyźnie gwarowej pod pojęciem „robak” kryć się mogły też inne zwierzęta, takie jak żaba, jaszczurka, szczur, jeż, kuna, kura, gęś i wilk.
Lelka zagadka wielka
Lelka oskarżano o podkradanie mleka kozom na pastwiskach, czemu i zawdzięcza on swoją nazwę „kozodój”. Nie ma jednak pewności, czym zasłużył sobie na miano „lelka”. Hipotez jest kilka.
Czy czajka była mewą?
Głos czajki działał na wyobraźnię mówiących, o czym świadczą jej nazwy w różnych językach. Samo słowo „czajka” od onomatopei pochodzi, z tym że naśladującej być może głos innego ptaka.
O związkach bydła ze zbawicielem i stada ze stajenką
Słowo „bydło” oznaczało niegdyś ‘majątek’ i ‘mieszkanie’, a do jego krewnych należy na przykład „zabawa”, która też zmieniła swoje znaczenie. Jeszcze w XIX wieku odnosiła się ona do… pracy.
Kaczka na różne sposoby z markaczką na dokładkę
Zamiast „kaczki” mogliśmy mieć „wątkę”, gdyby przodek tej pierwszej nie wyrugował z niemal całej słowiańszczyzny zachodniej pierwotnej nazwy tego ptaka. Tylko jak w takim razie nazywałyby się teraz kaczeńce?
Jak z jagnięcia zrobić bazie
Kotki na wierzbach nazywane są też baziami. Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że ta druga nazwa wierzbowych kwiatostanów to pierwotnie także określenie zwierząt – o równie miłym futerku.
Co owca ma wspólnego z obuwiem?
„Owca” to jedna z najstarszych nazw zwierząt, odziedziczona po naszych praindoeuropejskich przodkach. Etymolodzy dopatrują się w niej pokrewieństwa z „obuwiem” i „owadem”.
Problematyczny bocian
„Bocian” kością niezgody wśród etymologów jest. Jedni widzą w nim onomatopeję, drudzy – nawiązanie do zatroskanego wyglądu bociana, jeszcze inni skłonni są wiązać nazwę tego ptaka z „Wojtkiem” lub „bokiem”. I kto tu ma rację?
Wyjący wyżeł
Powiadają, że nazwa wyżła spokrewniona jest z przymiotnikiem „wysoki” i stanowi nawiązanie do wysokiego wzrostu tego psa. Ale nie słuchaj, to tylko plotki. W nazwie wyżła tkwi „wyga”, i to bardzo stara.
Nie od piórka przepiórka
Wydawać by się mogło, że w nazwie przepiórki tkwią „piórka”. Takie PRZEpiękne. Ale nie! Jest tam za to jej głos.
Kudłaty kundel
Co łączy kundla z nietoperzem kudłatkiem i ptakiem kędziornikiem? Nazwa!
Łątka — fruwająca lalka
Pradawna nazwa drewnianych kukiełek zniknęła z naszego języka jako określenie zabawki, ale przetrwała w nazewnictwie zoologicznym. Dostały ją w spadku ważki równoskrzydłe.