W wielu językach indoeuropejskich robak, wąż i smok nosiły wspólną nazwę. W polszczyźnie gwarowej pod pojęciem „robak” kryć się mogły też inne zwierzęta, takie jak żaba, jaszczurka, szczur, jeż, kuna, kura, gęś i wilk.
O nazwach robaka i ich związku z wężem, smokiem i innymi stworzeniami
Co zyzuś ma wspólnego z grą w kości?
Drugi człon nazwy zyzusia tłuściocha nie pozostawia wątpliwości, że jest on aluzją do pękatego odwłoka tego pająka, ale pierwszy stanowi wyzwanie etymologiczne. Wiele wskazuje na to, że ma on wspólnego przodka z „sześć”.
O tantnisiu, co wiele może
Tantniś krzyżowiaczek nosi niewinnie brzmiącą nazwę, ale w istocie kryje się za nią jego niepohamowana żarłoczność, która uczyniła go wrogiem numer jeden hodowców warzyw kapustnych.
Łątka — fruwająca lalka
Pradawna nazwa drewnianych kukiełek zniknęła z naszego języka jako określenie zabawki, ale przetrwała w nazewnictwie zoologicznym. Dostały ją w spadku ważki równoskrzydłe.
Czy krab pływa kraulem?
Na powyższej grafice widzimy kraba. A „kraba” z „grafiką” łączy wspólna geneza.
Śliski temat, czyli ślimak, śliz i lin w menu etymologa
Ślimaka, śliza i lina charakteryzują śliskość i śluzowatość. A czy wiesz, że wszystkie rzeczowniki w poprzednim zdaniu mają wspólny źródłosłów?
Mrówka w formalinie
W „formaldehydzie” i „formalinie” tkwi łacińska nazwa mrówki, która ma tego samego przodka co polska nazwa tego owada. Spokrewniony z nimi jest też „myrmekolog”, czyli ‘badacz mrówek’.
Zamotane, mroczne, włochate i zaczarowane — czyli etymolog w lepidopterium
Motyl się mota, ćma się brata z ciemnością, gąsienica – z wąsami, a poczwarka jest efektem czarów (natury). A Ty daj się porwać czarowi etymologii!
O czym brzęczą pszczoła i truteń?
„Pszczoła” była pierwotnie „pczołą”. Forma z dodatkowym „sz” pojawiła się na Mazowszu i upowszechniła w innych regionach Polski w drugiej połowie XVI wieku, ale Mikołaj Rej z Nagłowic – pisarz małopolskiego pochodzenia – używał wyłącznie postaci z nagłosem „pcz”.