Artur i Urszula mogą przybić piątkę ursonowi – jak ziomkowi. Dlaczego? Bo ich imiona mają wspólnego przodka!
Etymologia słowa URSON
- Zapożyczenie z francuskiego ourson będącego pierwszym członem francuskiej nazwy zwyczajowej ursona amerykańskiego ourson coquau.
- Ourson oznacza dosłownie ‘niedźwiadka’. Coquau jest prawdopodobnie przekształceniem algonkińskiej (kri) nazwy tego zwierzęcia kâkwa.
- Ourson utworzono od ours ‘niedźwiedź’, wywodzącego się od łacińskiego ursus (o tym samym znaczeniu), które z kolei kontynuuje praindoeuropejską nazwę niedźwiedzia o etymologicznym znaczeniu ‘ten, który rozszarpuje’.
- Nazwa ursona nawiązuje do niedźwiedzich kształtów jego sylwetki i właściwej mu umiejętności wspinania się po drzewach.
Zamieszkujący Amerykę Północną urson bywa nazywany nadrzewnym jeżozwierzem. W zoologii jednak nazwa jeżozwierz – przejrzysta dla nas etymologicznie – zarezerwowana jest dla spokrewnionych z ursonem kolczastych gryzoni występujących w Afryce i Azji.
Zarówno ursony, jak i jeżozwierze są bowiem gryzoniami, tak samo jak na przykład świnki morskie i bobry. Natomiast odznaczające się podobną „bronią” jeże zaliczane są do innego rzędu – owadożernych, do których należą między innymi krety i ryjówki.
A o etymologii nazwy jeż, która z kolei wiąże się z nazwą żmii, możesz przeczytać tutaj. O praindoeuropejskiej nazwie niedźwiedzia, będącej przodkiem ursona, opowiadałam tutaj.
Dodam jeszcze tylko, że urson ma też innych krewnych, którzy noszą „kolczaste” imiona, mianowicie: jeżatkę, jeżownicę, igłozwierza i skąpokolca.
Bibliografia:
- Słownik wyrazów obcych (1980), red. J. Tokarski, Warszawa.
- Online Cree Dictionary, [dostęp: 30.10.2017].
- Klein E. (1966), Etymological Dictionary of the English Language, vol. I, Amsterdam–London–New York.
- Mallory J. P., Adams D. Q. (2006), The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World, Oxford.
Ilustracje:
Do zilustrowania artykułu wykorzystałam prace należące do domeny publicznej. Ich autorzy to: 1. J. Burroughs; 2. K. S. Hartig; 3. L. L. Pray.
Skomentuj